Eerste experiment verhandelbare verkeersrechten veelbelovend

Verhandelbare verkeersrechten vormen een soort cross-over tussen een beloningsproject en rekeningrijden. Het idee is dat wanneer een kleiner aantal rechten worden uitgegeven dan er auto’s op de weg zijn, handel (vraag en aanbod) in verkeersrechten wordt gecreëerd. Wie minder rijdt dan het gekregen aantal rechten kan rechten verkopen en wordt zo per saldo beloond; wie meer rijdt koopt per saldo bij. Eind 2017 voerde de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met De Verkeersonderneming het allereerste experiment op dit gebied uit in de Rotterdamse regio. Het doel was om te onderzoeken hoe mensen reageren op het mechanisme van verhandelbare rechten. Deelnemers deden mee in een virtueel parkeerexperiment. Daarbij kregen ze een startbudget plus 6 parkeerrechten, en maakten vervolgens twee weken lang iedere werkdag een keuze hoe te betalen voor een denkbeeldige parkeerplaats: door het gebruik van een parkeerrecht, of door het betalen van het dagtarief. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

Het experiment

In totaal speelden 64 deelnemers beide weken mee. Om te betalen voor een parkeerplaats konden de deelnemers kiezen tussen (1) betalen van het dagtarief en (2) betalen met een verhandelbaar parkeerrecht. De dagtarieven varieerden over de verschillende werkdagen, in een volgorde die verschilde over de deelnemers. Hierbij was aan het begin van de week al voor de deelnemer duidelijk welk dagtarief op welke dag zou gelden. Parkeerrechten konden daarentegen op elk moment verkocht en gekocht worden, tegen een koers die afhankelijk van het handelsbedrag van de deelnemers veranderde. Deelnemers kregen het bedrag dat zij aan het eind van het experiment over hadden uitbetaald, zodat ze een echte prikkel hadden om het spel serieus te spelen.

De resultaten

De Vrije Universiteit had berekend dat als deelnemers het spel ‘optimaal’ speelden ze per week rond de €10 konden overhouden. Gemiddeld hielden de deelnemers na de eerste week € 7.38 over en na de tweede week € 8,40. De prijs van rechten bleef daarbij goeddeels binnen de theoretisch verwachte range, terwijl 93% van alle virtuele parkeerbeslissingen in overeenstemming was met de bedoelde werking van verhandelbare mobiliteitsrechten. Deze resultaten geven aan dat het instrument werkt zoals bedoelt, en door deelnemers ook zo begrepen wordt. Experimen­teren met toepassingen in werkelijk mobiliteitsgedrag wordt daarmee een interessante vervolgstap.

Het vervolg

Het experiment maakt deel uit van een groter project U-Smile, waarin gezocht wordt naar andere manieren om met mobiliteit om te gaan. Verhandelbare rechten vormen daarin het centrale thema. De komende jaren worden meer experimenten en modelstudies op dit thema uitgevoerd.

Bekijk hier de factsheet.

Over ons

De Verkeersonderneming is in 2008 opgericht door het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, gemeente Rotterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het Havenbedrijf Rotterdam, met als doel het bereikbaar houden van (haven, stad & regio) Rotterdam.