Slimmer en duurzamer reizen met MaaS

Bij MaaS (Mobility as a Service) gaat het om het plannen, boeken, reizen en betalen met een app die je compleet ontzorgt en je daardoor comfortabel laat reizen. Het gaat dus over slimmer en duurzamer reizen met allerlei soorten vervoermiddelen van auto, fiets, openbaar vervoer én deelvervoer. Eric Mink is programmamanager MaaS bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. “Hoe vreemd het ook klinkt, maar thuiswerken was binnen MaaS altijd wat onderbelicht. Dat is door de corona-crisis nu in één klap voorbij.”

MaaS is pionieren
Op dit moment moeten we allemaal buiten onze kaders denken en dat past goed bij MaaS. Vanaf het eerste begin is het pionieren. We creëren met vele anderen iets waarvan we onderweg niet weten wat we tegenkomen. De richting waar we naar toe gaan is glashelder: zoveel mogelijk leren van de zeven nationale pilots om maatschappelijke doelen te bereiken. En die doelen zijn talrijk en omvattend: minder files, minder vervoersarmoede, ontsluiting kerngebieden, meer grensoverschrijdend vervoer, enzovoort. Via de data uit die pilots en inzicht willen we uiteindelijk tot meer sleutels voor gedragsverandering komen.”

Verbeteren apps
Van de zeven nationale pilots die vanuit de regio’s zouden starten, stonden er drie voor lancering in april gepland, waaronder die in Rotterdam. De geplande marketingcampagnes zijn nu vanzelfsprekend opgeschort. Tegelijk zijn de vraagstukken over samen reizen, anders reizen, niet reizen en gedragsverandering relevanter dan ooit. Mink: “Het is geen stilstand, de tijd wordt nu benut om de apps te verbeteren. We maken zo van een nood een deugd. Er is nog zoveel mogelijk. Stel dat je straks drie keer in de file staat en dan de vierde keer een advies krijgt om anders te reizen. Dat is slim. Zo’n reisadvies kan alleen gegeven worden als er heel goede data aanwezig is. Om die te verrijken, daar zijn we nu mee bezig. Niet alleen de pilots, ook MaaS als geheel zal zich zodra er weer gereisd mag worden in fasen uitrollen. Eerst zetten we in op het gebruik van de apps door veel personen en zien we misschien al autonome gedragsverandering, vervolgens gaat het om het opvolgen van de adviezen en pas daarna om het beïnvloeden van reisgedrag. Mooi als ook de verstokte automobilist merkt dat de elektrische fiets sneller of duurzamer is. Zo krijgen we allerlei sturingsmechanismen voor mobiliteitsstromen. ”

Slim spreiden van mensen en vervoer
We hebben de afgelopen weken geleerd hoeveel je kunt doen vanuit huis, nu moeten we leren en ontdekken hoe we moeten omgaan met een anderhalvemetersamenleving. Dat is een enorme puzzel voor alle betrokken partijen. Inzicht krijgen in mogelijkheden tot het beter spreiden van mensen over tijdstippen en verschillende vervoermiddelen was altijd al een belangrijk inzicht dat we hoopten te krijgen dankzij MaaS, maar nu is het actueler dan ooit tevoren. We proberen de verschillende reismogelijkheden transparant te maken, de sterke punten te benutten en juist de verbindingen tussen de alternatieve modaliteiten zo goed mogelijk te maken. Zodat mensen op basis van die alternatieven, die eerder misschien niet in beeld waren, een weloverwogen keuze kunnen maken. Een keuze die op dat moment en bij die omstandigheden het beste past. Waarin thuiswerken in de toekomst waarschijnlijk een steeds vanzelfsprekendere plek inneemt.

MaaS voor de YUP?
Vanuit de wetenschap wordt op basis van interviews wel beweerd dat vooral de Young Urban Professionals MaaS zullen omarmen, zeg maar de mensen die nu al vanuit de smartphone leven en al deelvervoer gebruiken. Mink denkt en hoopt dat die groep in de praktijk groter zal zijn. “Dergelijke stated-preference interviews zijn vaak misleidend. Wie kent nog de televisie-interviews waarin mensen zeiden nooit over te zullen stappen van een vaste naar een mobiele telefoon, laat staan een smartphone? Op termijn wordt de roep om de combinatie van allerlei nieuwe soorten vervoer en gebruik in plaats van bezit groter. Denk aan regio’s waar nu minder frequent vervoer aanwezig is, maar denk ook aan mensen die nu niet met de ov-chipkaart willen reizen omdat die te duur in aanschaf is of omdat ze er geen tegoed op willen laten staan. Reizen via de app op de telefoon zal in hun beleving goedkoper zijn. Doordat het meer keuzevrijheid, meer comfort, meer aanbod biedt en minder duur is, zal MaaS zowel het openbaar vervoer als alternatieve vormen van vervoer aantrekkelijker kunnen maken voor meer mensen.”

Thuiswerktip: maak het niet te efficiënt
Is het thuiswerken echt een blijvertje? “De eerste weken vond ik het thuiswerken erg meevallen. Ik was nooit zo’n voorstaander van video vergaderen, maar het was goed te doen en het leek zelfs efficiënter. En juist die efficiency kan mensen opbreken. Weg zijn de praatjes bij het koffiezetapparaat over koetjes en kalfjes. Die blijken nu toch veel energie te geven en nieuwe ideeën op te leveren. Daarom zijn we als afdeling al na een paar weken gestart met een digitale borrel op vrijdagmiddag, doen we af en toe een pubquiz en starten we vanaf begin mei ook af en toe de dag op informele wijze gezamenlijk digitaal op. Mensen hebben verschillende behoeften. Ik realiseer mij dat bijvoorbeeld de collega’s met kleine kinderen thuis het heel zwaar hebben. Daar moeten we goed op letten. Mijn tip is: Maak het niet te efficiënt! Plan af en toe een serieuze pauze in en loop even naar buiten.”

Over ons

De Verkeersonderneming is in 2008 opgericht door het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, gemeente Rotterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het Havenbedrijf Rotterdam, met als doel het bereikbaar houden van (haven, stad & regio) Rotterdam.